De Iraanse revolutie heeft steun nodig

Iraniërs zijn bezig met een revolutie, en vinden daarbij bloedige weerstand van het radicaal-religieuze bewind. Ze hebben alle steun nodig, om te voorkomen dat opnieuw hun poging van hun onderdrukkers verlost te raken, zal mislukken. En de repressie nog verder toeneemt.

Door Judit Neurink

‘We zetten ons in voor een revolutie, maar we hebben hulp nodig’, is de boodschap die na dagenlange massale protesten met moeite door een internetblokkade uit Iran komen. Terwijl het dodental door het harde optreden van de overheid zeker 2000 bedraagt en door sommigen al op 10.000 wordt geschat.

Toen de miljoenen betogers die overal in Iran de straat opgingen leuzen begonnen te roepen als ‘Weg met de dictator’ en ‘Dood voor Khamenei’ heeft de geestelijk leider opdracht gegeven om hard op te treden tegen wat hij gewapende terroristen noemt. Hij heeft de demonstranten ervan beschuldigd vandalen te zijn die proberen bij de Amerikaanse president Trump in het gevlij te komen.

Want de Amerikaanse president heeft via berichten op sociale media meermaals te kennen gegeven dat hij aan de zijde van de opstandelingen staat en zelfs gedreigd met maatregelen als het bewind geweld zou gebruiken. Nu er rücksichtsloos met scherp op demonstranten wordt geschoten, de ziekenhuizen en mortuaria uitpuilen en het regime heeft aangekondigd woensdag te beginnen met het executeren van arrestanten, kijkt iedereen verwachtingvol naar hem.

Er zijn berichten dat de Amerikanen hun militaire hardware in positie aan het brengen zijn, dat Israël zich klaarmaakt voor de Iraanse raketten waarmee Teheran als vergelding dreigt. Maar vanuit Washington komen berichten over terugtrekkende bewegingen, aarzelingen en vermoedde pogingen een deal te sluiten met een deel van het regime – zoals recent ook in Venezuela gebeurde.

Zat

Feit is, dat de Iraniërs het na bijna vijftig jaar van onderdrukking en herhaaldelijk bruut neergeslagen massale betogingen zat zijn. Zo zat, dat ze nog steeds massaal de straat opgaan, al is het pikkedonker, wordt er met scherp geschoten, voeren agenten in burger arrestaties uit en ligt het internet grotendeels plat. Ze hebben niets meer te verliezen.

Het regime ziet dat en voert het geweld alleen nog verder op, want het stond nog nooit zo zwak. Er zijn nog nooit zoveel veiligheidsagenten omgekomen bij burgerprotesten als deze keer. Demonstranten steken niet alleen militaire en overheidsgebouwen in brand, maar ook moskeeën, als signaal dat velen het ook gehad hebben met de islam – of in ieder geval die van het bewind. Ze verschansen zich achter barricades en laten zich niet door het geweld verjagen.

Demonstranten hebben steden en militaire bases overgenomen. Ze lijken deze keer beter georganiseerd, onder meer doordat ze dankzij Elon Musks Starlink toch contact met de buitenwereld weten te houden. Waarmee ze de wereld laten zien wat voor bloedbad er wordt aangericht.

Ook is het bloedbad groter dan voorheen. Volgens sommigen niet vergelijkbaar met welk ander overheidsoptreden ook sinds de jaren tachtig (toen de islamisten schoonschip maakten onder andere oppositiegroepen die samen met hen tegen de Sjah hadden gevochten).

Revolutie

Wat begon als protesten tegen de inflatie en de slechte stand van de Iraanse munt, is in een week uitgegroeid tot iets dat het best kan worden omschreven als een revolutie. Alle grieven komen bij elkaar. De corruptie, de armoede, de hypocrisie, de manier waarop miljoenen zijn verspild aan militaire steun voor groepen als Hezbollah en Hamas terwijl burgers steeds armer werden. Hoe het regime er zelfs in geslaagd is de hoofdstad Teheran van haar drinkwater te beroven. Hier en daar hoor je analisten voorspellen dat het regime geen lang leven meer beschoren is.

Doorslaggevend lijkt dat het argument dat de regering ondanks alles toch voor veiligheid heeft weten te zorgen, tijdens de 12-daagse oorlog heeft afgedaan. Toen bleek dat het bewind geen echt antwoord had op de Israëlische en Amerikaanse drones, raketten en bommen. Waar zo’n aanval normaal leidt tot een ‘rallying around the flag’, zag en Iraniërs nu vooral een vernederd regime dat ernstig verzwakt wasen keerden zich ertegen.

Er zijn voorbeelden te over waarbij dit elders geleid heeft tot de val van repressieve regimes. In Servië viel het regime van Slobodan Milošević in 2000 slechts een jaar nadat NAVO-bombardementen hem gedwongen hadden Kosovo op te geven. In Argentinië leidde het verlies van de Falklandoorlog in 1982 ook binnen een jaar tot het vertrek van de junta. En in Griekenland viel de militaire dictatuur na ze de oorlog over Cyprus in 1974 had verloren.

Domino

In Iran is het niet alleen één omvallende dominosteen geweest die tot dit moment heeft geleid. Maar het feit dat de gehate 86-jarige geestelijk leider na de 12-daagse oorlog ondanks externe en interne druk geen hervormingen wilde doorvoeren en geprobeerd heeft door te gaan alsof er niets was gebeurd, veroorzaakte woede. Dat heeft Iraniërs het gevoel bezorgd van absolute hopeloosheid, waardoor ze massaal in opstand zijn gekomen. Vanuit de overtuiging dat ze toch niets meer te verliezen hebben en dat een mislukking alleen nog grotere repressie zal brengen.

Iraniërs roepen de buitenwereld op om hen te helpen. Het ingewikkelde is wel hoe dat moet, zonder een militair ingrijpen – dat de meeste van hen ook niet willen. Ze hebben gezien waar dat in buurland Irak toe leidde. Hulp moet dus bestaan uit steun, en op alle mogelijke manieren.

Van burgers tot burgers, via boodschappen bijvoorbeeld op sociale media. Maar vooral ook door diplomatieke en minder diplomatiek optreden van regeringen en politici, waarbij het Iraanse regime erop moet worden gewezen dat het doodschieten van eigen burgers alleen tot een burgeroorlog of in het beste geval blijvende haat kan leiden. En dat het tijd is om naar die burgers te luisteren. Druk is nodig, heel veel druk. Van zoveel mogelijk kanten, en op allerlei manieren.

Winnen

De wereld heeft veel te winnen bij het vertrek van de huidige religieuze kliek uit Teheran. Al is een regime change allerminst eenvoudig, omdat dit bewind zich zo diep in instituties en alle lagen van de samenleving heeft genesteld. Maar zonder Khameinei en zijn radicale sjiitische broeders zal ook het geweld in de wereld afnemen.

Geen steun meer voor groepen als Hezbollah en Hamas, waarmee er in Libanon en Palestina eindelijk oplossingen kunnen komen. Het wegvallen van de steun aan sjiitische milities in Irak kan het politieke landschap daar ingrijpend veranderen, en ook Syrië zal blij zijn dat er geen Iraanse groepen meer actief zijn met onrust zaaien.

Geen aanvallen meer op synagogen en politici en anderen die zich tegen Iran hebben uitgesproken in het buitenland. Minder haatbots op de sociale media. Om maar een paar voordelen te noemen.

Dus steun de dappere demonstranten in Iran. Op zoveel mogelijk manieren. En laat ze niet in de steek als ze slagen. Want echte verandering is moeilijk en kan ook zomaar fout uitpakken, zoals de Iraniërs maar al te goed weten.

Waardeer dit artikel!

Dit artikel las je gratis. Vond je het de moeite waard? Dan kun je jouw waardering laten zien door een kleine bijdrage te doen. Als veel lezers dit doen, kan ik artikelen blijven schrijven over het Midden-Oosten.